مسئله‌پژوهی حجاب

حجاب بانوان به‌عنوان «مسئله اجتماعی»، «آسیب اجتماعی» و «بحران اجتماعی» از چالش‌های مزمن جامعه ایران است. ریشه این مسئله به مشروطه بازمی‌گردد و تا زمان حاضر، تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته است. در نیمه دوم سال ۱۴۰۱، جمهوری اسلامی ایران در بطن جنگ ترکیبی تمام‌عیاری قرار گرفت؛ تلاش برای ایجاد جنگ داخلی در کنار جنگ اقتصادی، دیپلماتیک، رسانه‌ای و سایبری، و حتی جنگ سخت، از ابعاد اصلی این جنگ ترکیبی بود. در واقع، اصلی‌ترین محور تمرکز دشمن در این جنگ ترکیبی «مسائل زنان» بوده است.

در میان موضوعات پرشماری که در حوزه مسائل زنان مطرح است، در آشوب‌های سال ۱۴۰۱، تمرکز اصلی بر مسئله حجاب بانوان بود. در نتیجه، گروه مطالعات جنسیت و خانواده مؤسسه شناخت، شناسایی مختصات این مسئله و لایه‌برداری و سنخ‌شناسی عوامل مؤثر بر بدحجابی و بی‌حجابی و در پی آن، کشف راهبردها و راهکارهای مواجهه با آن را مدنظر قرار داده است.

این پژوهش با بهره‌گیری از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با نخبگان و صاحب‌نظران حوزه فرهنگ و اجتماع، به تحلیل محتوای گفت‌وگوهای ایشان پرداخته است. محصول نهایی این فرایند، سنخ‌شناسی عوامل مؤثر بر پدیده بدحجابی و بی‌حجابی در ایران، و استخراج مهم‌ترین راهبردها و راهکارهای مواجهه با آن در سطح سیاست‌گذاری و فرهنگ‌سازی است.